چکیده

روشن شدن چراغ چک یکی از رایج‌ترین مشکلاتی است که مالکان خودروهای مجهز به موتور TU5 با آن مواجه می‌شوند. بسیاری از رانندگان پژو 206 تیپ 5، پژو 207، رانا، پژو پارس TU5، پژو 405 SLX TU5 و تارا پس از مشاهده چراغ چک نگران خرابی موتور می‌شوند، در حالی که در بسیاری از موارد مشکل از قطعات مصرفی یا سنسورهای موتور است.

چراغ چک در حقیقت راه ارتباطی ECU یا کامپیوتر خودرو با راننده محسوب می‌شود. زمانی که ECU اطلاعات غیرعادی از سنسورها دریافت کند یا عملکرد یکی از بخش‌های سیستم سوخت‌رسانی و احتراق از محدوده استاندارد خارج شود، چراغ چک روشن می‌شود.

نادیده گرفتن این هشدار می‌تواند باعث افزایش مصرف سوخت، افت شتاب، ریپ زدن خودرو، آسیب به کاتالیزور و حتی خسارت‌های سنگین به موتور شود. به همین دلیل شناخت دلایل روشن شدن چراغ چک در موتور TU5 اهمیت بسیار زیادی دارد.

در این مقاله تمام علت‌های رایج روشن شدن چراغ چک در خودروهای مجهز به موتور TU5 را بررسی می‌کنیم و برای هر مورد علائم، روش تشخیص و راهکار رفع مشکل را توضیح خواهیم داد.

---

فهرست مطالب

1. موتور TU5 چیست؟
2. چراغ چک در موتور TU5 چه معنایی دارد؟
3. تفاوت چراغ چک ثابت و چشمک‌زن
4. مهم‌ترین دلایل روشن شدن چراغ چک در موتور TU5
5. خرابی شمع
6. خرابی کوئل
7. خرابی سنسور اکسیژن
8. تاثیر کیفیت بنزین
9. چراغ چک همراه با ریپ زدن
10. چراغ چک همراه با لرزش موتور
11. چراغ چک همراه با افت شتاب
12. جمع‌بندی بخش اول

---

موتور TU5 چیست و روی چه خودروهایی نصب شده است؟

                

موتور TU5 یکی از موفق‌ترین و شناخته‌شده‌ترین موتورهای چهار سیلندر گروه PSA فرانسه است که سال‌هاست در ایران تولید می‌شود. این موتور به دلیل مصرف سوخت مناسب، راندمان مطلوب، قطعات فراوان و تعمیرپذیری مناسب محبوبیت بالایی دارد.

خودروهای مجهز به موتور TU5 عبارت‌اند از:

• پژو 206 تیپ 5
• پژو 206 SD V8
• پژو 207
• پژو پارس TU5
• پژو 405 SLX TU5
• رانا
• رانا پلاس
• تارا دستی
• تارا اتوماتیک

نسخه جدیدتر این موتور با نام TU5P نیز در برخی محصولات جدید ایران خودرو مورد استفاده قرار گرفته است.

---

چراغ چک در موتور TU5 چه معنایی دارد؟

چراغ چک یکی از مهم‌ترین هشدارهای صفحه کیلومتر خودرو است.

این چراغ زمانی روشن می‌شود که ECU تشخیص دهد عملکرد یکی از بخش‌های موتور یا سیستم سوخت‌رسانی از محدوده تعریف شده خارج شده است.

در واقع ECU دائماً اطلاعات سنسورهای مختلف را کنترل می‌کند، از جمله:

• سنسور اکسیژن
• سنسور میل لنگ
• سنسور میل سوپاپ
• سنسور دمای آب
• سنسور دریچه گاز
• سنسور فشار هوا
• انژکتورها
• سیستم احتراق

به محض مشاهده یک خطا، ECU آن را ثبت کرده و چراغ چک را روشن می‌کند.

---

تفاوت چراغ چک ثابت و چشمک‌زن

چراغ چک ثابت

اگر چراغ چک به صورت ثابت روشن شده باشد، معمولاً خودرو هنوز قابل استفاده است اما باید در اولین فرصت دیاگ شود.

بسیاری از مشکلاتی که چراغ چک ثابت ایجاد می‌کنند شامل موارد زیر هستند:

• خرابی سنسور اکسیژن
• خرابی استپر موتور
• خرابی سنسور میل سوپاپ
• خطاهای موقت سوخت

---

چراغ چک چشمک‌زن

چراغ چک چشمک‌زن بسیار مهم‌تر است.

در این حالت معمولاً احتراق ناقص شدید یا Misfire رخ داده است.

ادامه رانندگی در این شرایط می‌تواند باعث آسیب جدی به:

• کاتالیزور
• سوپاپ‌ها
• پیستون‌ها
• سرسیلندر

شود.

در صورت چشمک زدن چراغ چک بهتر است خودرو متوقف و بررسی شود.

---

مهم‌ترین دلایل روشن شدن چراغ چک در موتور TU5

بر اساس تجربه تعمیرکاران و آمار خرابی‌های رایج، بیشترین دلایل روشن شدن چراغ چک در خودروهای TU5 عبارت‌اند از:

1. خرابی شمع
2. خرابی کوئل
3. خرابی سنسور اکسیژن
4. خرابی استپر موتور
5. خرابی دریچه گاز
6. خرابی سنسور میل لنگ
7. خرابی سنسور میل سوپاپ
8. خرابی انژکتورها
9. نشتی هوا
10. کیفیت پایین بنزین

---

خرابی شمع؛ یکی از رایج‌ترین دلایل روشن شدن چراغ چک

شمع وظیفه ایجاد جرقه برای احتراق مخلوط سوخت و هوا را بر عهده دارد.

زمانی که شمع فرسوده شود، جرقه ضعیف شده و احتراق ناقص اتفاق می‌افتد.

ECU این احتراق ناقص را تشخیص داده و چراغ چک را روشن می‌کند.

---

علائم خرابی شمع

• روشن شدن چراغ چک
• ریپ زدن خودرو
• افت شتاب
• افزایش مصرف سوخت
• لرزش موتور
• بد استارت خوردن خودرو

---

عمر مفید شمع در موتور TU5

به طور میانگین:

• شمع معمولی: 20 تا 30 هزار کیلومتر
• شمع پلاتینیومی: 50 تا 60 هزار کیلومتر
• شمع ایریدیومی: 80 تا 100 هزار کیلومتر

تعویض به موقع شمع یکی از ساده‌ترین راه‌های جلوگیری از روشن شدن چراغ چک است.

---

خرابی کوئل؛ متهم شماره یک در موتور TU5

اگر از تعمیرکاران باتجربه سؤال کنید رایج‌ترین علت چراغ چک در پژو 206 تیپ 5 چیست، بسیاری از آن‌ها پاسخ خواهند داد:

کوئل.

کوئل وظیفه تولید ولتاژ بالا برای جرقه زدن شمع‌ها را بر عهده دارد.

در صورت خرابی کوئل، جرقه ضعیف شده و احتراق ناقص رخ می‌دهد.

---

علائم خرابی کوئل

• روشن شدن چراغ چک
• ریپ زدن هنگام شتاب‌گیری
• لرزش شدید موتور
• افزایش مصرف سوخت
• افت شتاب
• خاموش شدن خودرو

---

چرا کوئل تقلبی مشکل‌ساز است؟

یکی از مهم‌ترین دلایل تکرار خرابی در خودروهای TU5 استفاده از کوئل‌های بی‌کیفیت است.

کوئل نامرغوب معمولاً:

• ولتاژ کافی تولید نمی‌کند.
• عمر کوتاهی دارد.
• باعث افزایش مصرف سوخت می‌شود.
• مجدداً چراغ چک را روشن می‌کند.

به همین دلیل استفاده از کوئل اصلی اهمیت زیادی دارد.

---

سنسور اکسیژن؛ عامل پنهان افزایش مصرف سوخت

سنسور اکسیژن یکی از مهم‌ترین سنسورهای موتور TU5 است.

این سنسور میزان اکسیژن موجود در گازهای خروجی را اندازه‌گیری کرده و اطلاعات را به ECU ارسال می‌کند.

بر اساس اطلاعات این سنسور، ECU میزان سوخت تزریقی را تنظیم می‌کند.

---

علائم خرابی سنسور اکسیژن

• روشن شدن چراغ چک
• افزایش مصرف سوخت
• افت شتاب
• بوی نامطبوع اگزوز
• کاهش راندمان موتور

---

علت خرابی سنسور اکسیژن

• استفاده از بنزین بی‌کیفیت
• کارکرد بالا
• نشتی روغن
• نشتی آب
• استفاده از قطعات غیراصل

---

تاثیر کیفیت بنزین بر روشن شدن چراغ چک

یکی از مواردی که بسیاری از رانندگان به آن توجه نمی‌کنند کیفیت سوخت است.

بنزین بی‌کیفیت می‌تواند باعث:

• احتراق ناقص
• افزایش خطای سنسور اکسیژن
• افزایش آلایندگی
• آسیب به کاتالیزور

شود.

در نتیجه ECU چراغ چک را روشن می‌کند.

---

علت روشن شدن چراغ چک همراه با ریپ زدن

اگر چراغ چک همراه با ریپ زدن ظاهر شود، معمولاً مشکل از سیستم جرقه‌زنی است.

مهم‌ترین دلایل عبارت‌اند از:

• خرابی شمع
• خرابی کوئل
• خرابی انژکتور
• خرابی سنسور میل لنگ

این مشکل در پژو 206 تیپ 5 و پژو 207 بسیار شایع است.

---

علت روشن شدن چراغ چک همراه با لرزش موتور

لرزش موتور در کنار چراغ چک معمولاً به احتراق ناقص مربوط می‌شود.

بیشترین دلایل:

• خرابی کوئل
• خرابی شمع
• خرابی انژکتور
• نشتی هوا

است.

---

علت روشن شدن چراغ چک همراه با افت شتاب

زمانی که چراغ چک همراه با کاهش قدرت موتور ظاهر شود، معمولاً یکی از قطعات سیستم احتراق یا سوخت‌رسانی دچار مشکل شده است.

مهم‌ترین عوامل:

• سنسور اکسیژن
• کوئل
• شمع
• انژکتور
• گرفتگی کاتالیزور

هستند.

 

---

خرابی کوئل؛ شایع‌ترین علت روشن شدن چراغ چک در پژو 206، 207، رانا و تارا

خرابی کوئل یکی از اصلی‌ترین دلایل روشن شدن چراغ چک در خودروهای مجهز به موتور TU5 است. این مشکل به‌خصوص در پژو 206 تیپ 5، پژو 207، رانا، رانا پلاس، پژو پارس TU5، پژو 405 SLX TU5 و تارا دستی و اتوماتیک بسیار رایج است.

کوئل وظیفه دارد برق فشار قوی تولید کند تا شمع بتواند جرقه مناسب ایجاد کند. زمانی که کوئل ضعیف یا خراب شود، احتراق ناقص رخ می‌دهد و ECU سریعاً این اختلال را تشخیص داده و چراغ چک را روشن می‌کند.

علائم خرابی کوئل در موتور TU5

• روشن شدن چراغ چک در پژو 206 و پژو 207
• ریپ زدن هنگام شتاب‌گیری
• لرزش موتور در رانا و رانا پلاس
• افت شتاب در پژو پارس TU5
• بد کار کردن موتور در تارا
• افزایش مصرف سوخت

در بسیاری از موارد، رانندگان تصور می‌کنند مشکل از بنزین یا انژکتور است، در حالی که در 70٪ موارد خرابی کوئل علت اصلی است.

---

خرابی شمع؛ عامل پنهان چراغ چک در خانواده TU5

شمع‌ها نقش مستقیم در احتراق دارند و خرابی آن‌ها باعث اختلال در عملکرد موتور می‌شود. در خودروهایی مانند پژو 206 تیپ 5، پژو 207، رانا، تارا و پارس TU5 استفاده از شمع بی‌کیفیت یا فرسوده یکی از دلایل اصلی روشن شدن چراغ چک است.

علائم خرابی شمع

• روشن شدن چراغ چک در 206 و 207
• استارت سخت در رانا پلاس
• لرزش موتور در تارا اتوماتیک
• افزایش مصرف سوخت در پژو پارس TU5
• ریپ زدن در 405 SLX TU5

در خودروهای TU5 استفاده از شمع استاندارد با درجه حرارتی مناسب بسیار مهم است. شمع نامناسب می‌تواند حتی به کوئل نیز آسیب بزند.

---

سنسور اکسیژن؛ دلیل افزایش مصرف سوخت و چراغ چک در TU5

یکی از مهم‌ترین قطعاتی که باعث روشن شدن چراغ چک در پژو 206، 207، رانا، تارا و پارس TU5 می‌شود، سنسور اکسیژن است.

این سنسور میزان اکسیژن موجود در دود خروجی را اندازه‌گیری کرده و اطلاعات را به ECU ارسال می‌کند. ECU بر اساس این داده‌ها میزان پاشش سوخت را تنظیم می‌کند.

علائم خرابی سنسور اکسیژن

• روشن شدن چراغ چک در 206 تیپ 5 و 207
• افزایش مصرف سوخت در رانا و رانا پلاس
• افت شتاب در پژو پارس TU5
• بوی بد اگزوز در تارا
• خطای ECU در خودروهای TU5

خرابی این سنسور معمولاً به مرور زمان و به دلیل کیفیت پایین سوخت در ایران رخ می‌دهد.

---

تاثیر بنزین بی‌کیفیت در روشن شدن چراغ چک TU5

یکی از دلایل بسیار مهم و کمتر توجه شده در روشن شدن چراغ چک در پژو 206، 207، رانا، تارا و پارس TU5 کیفیت پایین سوخت است.

بنزین نامناسب باعث:

• احتراق ناقص در موتور TU5
• آسیب به سنسور اکسیژن
• افزایش دمای موتور
• خرابی کاتالیزور
• ثبت خطا در ECU

می‌شود.

به همین دلیل در بسیاری از موارد، چراغ چک در پژو 206 و پژو 207 پس از بنزین زدن روشن می‌شود.

---

چراغ چک همراه با ریپ زدن در پژو 206 و 207

اگر چراغ چک همراه با ریپ زدن باشد، معمولاً مشکل از سیستم جرقه‌زنی است.

در خودروهای زیر این مشکل بسیار رایج است:

• پژو 206 تیپ 5
• پژو 207
• رانا پلاس
• پژو پارس TU5
• تارا اتوماتیک

دلایل اصلی:

• خرابی کوئل
• خرابی شمع
• خرابی انژکتور
• خرابی سنسور میل لنگ

---

چراغ چک همراه با لرزش موتور در رانا و تارا

                        

لرزش موتور همراه با چراغ چک معمولاً نشان‌دهنده احتراق ناقص است.

در خودروهای رانا، رانا پلاس و تارا این مشکل معمولاً از:

• کوئل ضعیف
• شمع فرسوده
• نشتی هوا
• خرابی انژکتور

ناشی می‌شود.

---

چراغ چک همراه با افت شتاب در پژو پارس TU5 و 405 SLX

اگر در پژو پارس TU5 یا پژو 405 SLX TU5 چراغ چک همراه با افت شتاب باشد، معمولاً یکی از موارد زیر مشکل دارد:

• سنسور اکسیژن
• کوئل
• شمع
• گرفتگی کاتالیزور
• خرابی انژکتور

---

جمع‌بندی بخش دوم

در خودروهای مجهز به موتور TU5 مانند پژو 206، 207، رانا، رانا پلاس، پارس TU5، 405 SLX TU5 و تارا بیشترین علت روشن شدن چراغ چک مربوط به سیستم جرقه‌زنی (شمع و کوئل) و سنسور اکسیژن است.

در بسیاری از موارد، مشکل با یک قطعه مصرفی ساده حل می‌شود، اما نادیده گرفتن آن می‌تواند باعث آسیب جدی به موتور شود.

استپر موتور، دریچه گاز و سنسورها در خودروهای TU5 (206، 207، رانا، پارس و تارا)

       

در این بخش از مقاله، سراغ قطعاتی می‌رویم که نقش مستقیم در روشن شدن چراغ چک در خودروهای پژو 206، پژو 207، رانا، رانا پلاس، پژو پارس TU5، پژو 405 SLX TU5 و تارا دستی و اتوماتیک دارند. این قطعات معمولاً کمتر از کوئل و شمع مورد توجه قرار می‌گیرند اما در بسیاری از موارد عامل اصلی خطا هستند.

---

استپر موتور؛ عامل نوسان دور موتور و چراغ چک در TU5

استپر موتور (Idle Air Control Valve) وظیفه تنظیم دور آرام موتور را بر عهده دارد. این قطعه میزان هوای ورودی در حالت درجا را کنترل می‌کند.

در خودروهای قدیمی‌تر مانند پژو 206 تیپ 5، پژو پارس TU5 و پژو 405 SLX TU5 خرابی استپر بسیار شایع‌تر است، اما در برخی موارد در رانا و رانا پلاس نیز دیده می‌شود.

علائم خرابی استپر موتور

• نوسان دور موتور در حالت درجا در پژو 206
• خاموش شدن خودرو هنگام توقف در رانا
• روشن شدن چراغ چک در پژو پارس TU5
• بالا ماندن دور موتور در 405 SLX TU5
• بد استارت خوردن در 207

نکته مهم:

در بسیاری از موارد، رانندگان تصور می‌کنند مشکل از کوئل یا شمع است، در حالی که خرابی استپر می‌تواند دقیقاً همین علائم را ایجاد کند.

---

دریچه گاز؛ یکی از قطعات حساس در پژو 207 و تارا

دریچه گاز وظیفه کنترل میزان هوای ورودی به موتور را دارد. در خودروهای جدیدتر مانند پژو 207 و تارا دستی و اتوماتیک این قطعه به صورت برقی (Electronic Throttle Body) طراحی شده است.

دلایل خرابی دریچه گاز

• کثیف شدن دریچه گاز
• خرابی سنسور موقعیت دریچه
• اختلال در ECU
• استهلاک قطعه در کارکرد بالا

علائم خرابی

• روشن شدن چراغ چک در پژو 207
• تاخیر در گاز خوردن در تارا
• افت شتاب در رانا پلاس
• خاموش شدن ناگهانی در پژو 206 تیپ 5

---

سنسور میل لنگ؛ عامل خاموش شدن ناگهانی در TU5

سنسور میل لنگ (Crankshaft Position Sensor) یکی از حیاتی‌ترین سنسورها در موتور TU5 است. این سنسور موقعیت دقیق میل‌لنگ را به ECU گزارش می‌دهد.

اگر این سنسور دچار مشکل شود، ECU نمی‌تواند زمان جرقه‌زنی را تنظیم کند.

علائم خرابی سنسور میل لنگ

• روشن شدن چراغ چک در پژو 206 و 207
• خاموش شدن ناگهانی در رانا و رانا پلاس
• استارت نخوردن در پژو پارس TU5
• ریپ زدن شدید در تارا
• قطع شدن ناگهانی موتور در 405 SLX TU5

---

سنسور میل سوپاپ؛ اختلال در جرقه‌زنی و عملکرد ECU

سنسور میل سوپاپ (Camshaft Sensor) اطلاعات موقعیت سوپاپ‌ها را به ECU ارسال می‌کند. خرابی این سنسور باعث اختلال در زمان‌بندی سوخت و جرقه می‌شود.

علائم خرابی

• روشن شدن چراغ چک در پژو 207
• بد روشن شدن در رانا پلاس
• ریپ زدن در پژو 206 تیپ 5
• افت شتاب در پژو پارس TU5
• خطای ECU در تارا اتوماتیک

---

انژکتورها؛ عامل پنهان در چراغ چک TU5

انژکتورها وظیفه پاشش سوخت را بر عهده دارند. اگر یکی از انژکتورها دچار گرفتگی یا خرابی شود، احتراق ناقص رخ می‌دهد.

علائم خرابی انژکتور

• ریپ زدن در پژو 206 و 207
• افزایش مصرف سوخت در رانا
• لرزش موتور در رانا پلاس
• روشن شدن چراغ چک در پژو پارس TU5
• افت توان در تارا

---

جمع‌بندی این بخش

در خودروهای خانواده TU5، بسیاری از مشکلات چراغ چک فقط مربوط به شمع و کوئل نیست. قطعاتی مانند:

• استپر موتور
• دریچه گاز
• سنسور میل لنگ
• سنسور میل سوپاپ
• انژکتورها

نقش بسیار مهمی در روشن شدن چراغ چک دارند.

در واقع در خودروهایی مثل پژو 206 تیپ 5 و پژو 207 بیشترین خطا ترکیبی از این سنسورهاست، در حالی که در تارا و رانا پلاس معمولاً خطاهای ECU و دریچه گاز بیشتر دیده می‌شود.

بررسی اختصاصی چراغ چک در خودروهای TU5 (206، 207، رانا، پارس و تارا)

در این بخش به صورت اختصاصی بررسی می‌کنیم که در هر خودرو از خانواده TU5، چراغ چک معمولاً به چه دلایلی روشن می‌شود و چه تفاوت‌هایی بین مدل‌ها وجود دارد.

---

چراغ چک پژو 206 تیپ 5 و 206 SD

در پژو 206 تیپ 5 و پژو 206 SD V8 بیشترین علت روشن شدن چراغ چک مربوط به سیستم جرقه‌زنی است.

دلایل رایج:

• خرابی کوئل (بسیار شایع)
• شمع فرسوده یا غیر استاندارد
• سنسور اکسیژن
• استپر موتور (در مدل‌های قدیمی‌تر)
• نشتی هوا در منیفولد

نکته مهم:

در پژو 206 تیپ 5 اگر چراغ چک همراه با ریپ زدن باشد، در 70٪ مواقع مشکل از کوئل یا شمع است، نه سنسور.

---

چراغ چک پژو 207

در پژو 207 دنده‌ای و اتوماتیک به دلیل حساسیت ECU، خطاها سریع‌تر ثبت می‌شوند.

دلایل رایج:

• کوئل ضعیف یا نیم‌سوز
• شمع نامناسب
• سنسور اکسیژن
• دریچه گاز برقی
• خطای موقت بنزین بی‌کیفیت

نکته:

در 207 حتی یک احتراق ناقص کوتاه می‌تواند چراغ چک را روشن کند، در حالی که خودرو هنوز کار می‌کند.

---

چراغ چک پژو پارس TU5

در پژو پارس TU5 معمولاً ترکیبی از مشکلات جرقه و سوخت باعث روشن شدن چراغ چک می‌شود.

دلایل رایج:

• کوئل دوبل یا دوبل ضعیف
• شمع فرسوده
• انژکتور کثیف
• سنسور اکسیژن
• کاتالیزور نیمه‌گرفته

نکته مهم:

در پارس TU5 اگر چراغ چک همراه با افت شتاب باشد، معمولاً مشکل از سنسور اکسیژن یا کاتالیزور است.

---

چراغ چک پژو 405 SLX TU5

در پژو 405 SLX TU5 به دلیل ساختار قدیمی‌تر سیستم برق، خرابی سنسورها بیشتر دیده می‌شود.

دلایل رایج:

• سنسور اکسیژن
• کوئل
• شمع
• سنسور میل لنگ
• سیم‌کشی فرسوده

---

چراغ چک رانا و رانا پلاس

در رانا و رانا پلاس TU5 سیستم ECU نسبتاً حساس‌تر است.

دلایل رایج:

• کوئل ضعیف
• شمع بی‌کیفیت
• خرابی سنسور میل لنگ
• انژکتور
• دریچه گاز

نکته:

در رانا پلاس، خرابی شمع خیلی سریع خودش را با چراغ چک نشان می‌دهد.

---

چراغ چک تارا دستی و تارا اتوماتیک

در تارا TU5 و TU5P سیستم مدیریت موتور پیشرفته‌تر است.

دلایل رایج:

• سنسور اکسیژن (بسیار شایع)
• کوئل
• شمع
• خطای ECU ناشی از سوخت
• دریچه گاز برقی

نکته مهم:

در تارا، چراغ چک معمولاً زودتر از بقیه خودروها روشن می‌شود چون ECU حساس‌تر تنظیم شده است.

---

تفاوت رفتار چراغ چک در خودروهای TU5

خودرو	حساسیت ECU	دلیل غالب چراغ چک
206	متوسط	کوئل و شمع
207	بالا	کوئل و سنسور اکسیژن
پارس TU5	متوسط	انژکتور و کوئل
405 SLX TU5	پایین‌تر	سنسورها
رانا	بالا	کوئل و میل لنگ
تارا	بسیار بالا	سنسور اکسیژن و ECU

 

 

سوالات متداول درباره چراغ چک خودروهای TU5 (206، 207، رانا، تارا، پارس و 405 SLX):